تبليغاتX
پژوهش های آبخیزداری - ضرورت تجديد نظر در روش متداول برآورد بار معلق رودخانه ها

عرب خدري، م. ، ش. حكيم خاني و ع. ولي خوجيني. ضرورت تجديد نظر در روشهاي متداول رسوبدهي. مجموعه مقالات پنجمين سمينار مهندسي رودخانه ـ اهواز 1377. انتشارات دانشگاه شهيد چمران اهواز. 438-429، 1377.

 

چكيده

بخش عمده رسوب حمل شده بوسيله اكثر رودخانه ها را بار معلق تشكيل مي دهد. براي تعيين مقدار ذرات معلق معمولا غلظت يا گل آلودگي جريان را در زمانهاي مختلف در طول سال و طبق برنامه اي مشخص در محل ايستگاههاي رسوب سنجي اندازه گيري مي كنند. داده هاي غلظت و دبي متناظر با آن مبناي تعيين رابطه  منحني سنجه رسوب قرار مي گيرد. در روش متداول محاسبه رسوبدهي، از تلفيق اين منحني و منحني تداوم جريان، بارمعلق رودخانه در طول دوره آماري برآورد مي گردد. با ابداع فنون جديد نمونه برداري و اندازه گيري غلظت جريان بصورت مداوم از حدود 20 سال پيش امكان تعيين دقيق تر رسوبدهي معلق رودخانه ها فراهم آمد و مشخص شد كه روش متداول، رسوبدهي را كمتر از مقدار واقعي برآورد مي كند. تخمين كم بار معلق و در نتيجه بار كف رودخانه ها كه معمولا بصورت درصدي از آن در نظر گرفته مي شود سبب طراحي نادرست بسياري از تأسيسات مي گردد كه از جمله مهمترين آنها مي توان پيش بيني نادرست عمر مفيد مخازن و سود و زيان مرتبط با آن را ذكر كرد. با توجه به اين امر، پژوهشگران ضرايب اصلاحي و روشهايي براي بهبود برآوردرسوبدهي معلق پيشنهاد كرده اند تا بتوانند بار معلق را با دقت و صحت بيشتري برآورد كنند.

بمنظور ارزيابي صحت و دقت اين روشها در برآورد رسوبدهي، 8 ايستگاه اندازه گيري جريان و رسوب روي رودخانه هاي حوزه درياچه اروميه با مساحت 39.7 تا 7545.6 كيلومترمربع انتخاب و بار معلق آنها با چند روش مختلف محاسبه شد. اين روشها از نظر شيوه استفاده از آمار جريان يا نوع منحني سنجه رسوب با يكديگر متفاوت هستند. نتايج بدست آمده اختلاف زيادي را بين روش متداول و روشهاي ديگر نشان داد. نهايتا با توجه به محاسبات انجام شده، روش تلفيق آمار روزانه و منحني سنجه رسوب به طريق همبستگي حد وسط دسته ها به عنوان مناسبترين روش براي برآورد رسوبدهي انتخاب گرديد.
+ نوشته شده توسط محمود عرب خدری در جمعه 30 تیر1385 و ساعت 2:26 AM |